อาหารโคนม Dairy feed, Dairy cattle

น้ำราดฟาง เพิ่มคุณภาพอาหารหยาบ ลดต้นทุนอาหารโคนม

          การเลี้ยงโคนม ถือว่าเป็นอาชีพที่มั่นคงมีรายได้ประจำ แต่การจะเลี้ยงโคนมให้ได้ประสิทธิภาพ แม่โคนมหนึ่งตัวให้น้ำนมมากมีหลายเทคนิค วันนี้ Dairy Feed จะมาแนะนำ สูตรน้ำราดฟาง เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพให้กับอาหารหยาบเพิ่มคุณค่าทางอาหารให้กับโคนม เพื่อลดต้นทุนการใช้อาหารข้นคุณภาพโปรตีนสูง แล้วยังสามารถเพิ่มผลผลิตน้ำนมให้ได้มากในแต่ละวันกัน ด้วยน้ำราดฟางช่วยเพิ่มพลังงานและเสริมอาหารให้โคนม ประหยัดต้นทุน และลดค่าใช้จ่ายได้

หญ้าเนเปียร์ Pennisetum purpureum พืชอาหารสัตว์

          หญ้าเนเปียร์ Pennisetum purpureum เป็นหญ้าที่มีอายุหลายปี สายพันธุ์ที่นิยมปลูก คือ หญ้าเนเปียร์แคระ (P. purpureum cv. Mott) หญ้าเนเปียร์ (ธรรมดา) และหญ้าเนเปียร์ลูกผสม (P. Purpureum x P. americanum) ซึ่งมี 2 สายพันธุ์ คือ หญ้าเนเปียร์ยักษ์ และหญ้าบาน่า หญ้าเนเปียร์แคระสูง 1-2 เมตร แตกกอดี ใบมาก ส่วนหญ้าเนเปียร์ธรรมดา และเนเปียร์ลูกผสมสูง 3-4 เมตร ทุกสายพันธุ์เจริญเติบโตได้ดีในดินที่มีความอุดมสมบูรณ์สูง เหมาะสำหรับปลูกในเขตชลประทาน ผลผลิตน้ำหนักแห้ง 3.0-4.0 ตันต่อไร่ต่อปี โปรตีน 8?10 เปอร์เซ็นต์

หญ้าพลิแคทูลั่ม Paspalum plicatulum พืชอาหารสัตว์

          หญ้าพลิแคทูลั่ม Paspalum plicatulum เป็นหญ้าที่มีอายุหลายปี ต้นตั้งเป็นกอ เจริญเติบโตได้ในดินทรายที่มีความอุดมสมบูรณ์ต่ำ ทนต่อสภาพแห้งแล้ง ทนน้ำท่วมขัง ผลผลิตน้ำหนักแห้ง 1.5-2.0 ตันต่อไร่ต่อปี โปรตีน 7-8 เปอร์เซ็นต์

หญ้าโร้ด Chioris gayana พืชอาหารสัตว์

          หญ้าโร้ด Chioris gayana เป็นหญ้าที่มีอายุหลายปี ทนแล้งได้ดี ทนต่อสภาพน้ำขังได้เป็นครั้งคราว ทนต่อการแทะเล็มได้ดี ทนต่อสภาพดินเค็มได้ดีกว่าหญ้าอื่น ๆ หลายชนิด ผลผลิตน้ำหนักแห้ง 2.0-2.5 ตันต่อไร่ต่อปี โปรตีน 8-10 เปอร์เซ็นต์

หญ้าบาน่า Pennisetum purpureum พืชอาหารสัตว์

          หญ้าบาน่า Pennisetum purpureum เป็นหญ้าเนเปียร์ลูกผสม (P.purpureum x P. americanum hybrid)เมื่อเจริญเติบโตเต็มที่สูง 3-4 เมตร เจริญเติบโตได้ดีในดินร่วนปนทรายถึงดินเหนียว แต่ต้องการดินที่ระบายน้ำดี มีความอุดมสมบูรณ์สูง เหมาะสำหรับปลูกในบริเวณพื้นที่มีฝนตกสม่ำเสมอเฉลี่ยมากกว่า 1000 มิลลิเมตรต่อปี หรือมีการใช้น้ำชลประทาน จะได้ผลผลิตสูงและมีคุณภาพดีโดยให้ผลผลิตน้ำหนักเฉลี่ยประมาณ 3-4 ตันต่อไร่ต่อปี มีโปรตีน 8-10 เปอร์เซนต์ หากตัดที่อายุ 30 วัน จะมีโปรตีน 10-12 เปอร์เซนต์ เป็นหญ้าที่ติดเมล็ดน้อยมาก จึงต้องปลูกขยายพันธุ์ด้วยท่อนพันธุ์เท่านั้น ไม่ทนต่อสภาพพื้นที่น้ำท่วมขังและไม่ทนต่อการแทะเล็มเหยียบย่ำของสัตว์ เหมาะสำหรับตัดไปเลี้ยงสัตว์ ถ้าปลูกในพื้นที่ดินมีความอุดมสมบูรณ์สูงและมีการให้น้ำชลประทาน

หญ้ากินนีสีม่วง Panicum maximum พืชอาหารสัตว์

          หญ้ากินนีสีม่วง Panicum maximum เป็นหญ้าที่มีอายุหลายปี ลักษณะเป็นกอตั้งตรงแตกใบดก ทนต่อสภาพร่มเงาได้ดี เหมาะสำหรับปลูกบนพื้นที่ดอนมีดินเหนียวจนถึงดินทรายและในพื้นที่เขตชลประทาน ปลูกขยายพันธุ์ด้วยเมล็ดและหน่อพันธุ์ตอบสนองต่อการให้น้ำและปุ๋ยได้ดี ให้ผลผลิตน้ำหนักแห้งประมาณ 2.5 - 3 ตันต่อไร่ต่อปีมีโปรตีนประมาณ 8 - 10 เปอร์เซนต์ ของน้ำหนักแห้ง

หญ้าแพงโกล่า Digitaria eriantha พืชอาหารสัตว์

          หญ้าแพงโกล่า Digitaria eriantha เป็นหญ้าอายุที่มีหลายปี ต้นกึ่งตั้งกึ่งเลื้อย ลำต้นเล็ก ไม่มีขน ใบเล็กเรียวยาว ใบดกอ่อนนุ่ม เหมาะสำหรับทำหญ้าแห้ง ทนน้ำท่วมขัง เจริญเติบโตดีในดินที่มีความอุดมสมบูรณ์สูง เหมาะสำหรับปลูกในเขตชลประทาน ผลผลิตน้ำหนักแห้ง 5.0-7.0 ตันต่อไร่ต่อปี โปรตีน 7-11 เปอร์เซ็นต์

หญ้าอะตราตัม Paspalum atratum พืชอาหารสัตว์

          หญ้าอะตราตัม Paspalum atratum เป็นหญ้าที่มีอายุหลายปี ต้นตั้งเป็นกอ กอใหญ่ ใบกว้าง ขอบใบคม ทนต่อสภาพดินที่เป็นดินกรด ทนน้ำท่วมขัง ทนแล้ง ผลผลิตน้ำหนักแห้ง 2.5-3.5 ตันต่อไร่ต่อปี โปรตีน 7-8 เปอร์เซ็นต์

หญ้ารูซี่ Brachiaria ruziziensis พืชอาหารสัตว์

          หญ้ารูซี่ Brachiaria ruziziensis เป็นหญ้าที่มีอายุหลายปี ต้นกึ่งเลื้อยกึ่งตั้ง สามารถเจริญเติบโตในดินที่มีความอุดมสมบูรณ์ต่ำได้ ขึ้นได้ดีในพื้นที่ดอน ดินมีการระบายน้ำดี ทนแล้งพอสมควร ทนต่อการเหยียบย่ำของสัตว์ ไม่ทนน้ำท่วมขัง ผลผลิตน้ำหนักแห้ง 2.0 - 2.5 ตันต่อไร่ปี โปรตีน 7-10 เปอร์เซ็นต์

ปลูกหญ้าเลี้ยงสัตว์ แบบอินทรีย์ เพื่อความปลอดภัยของโคนม

          หญ้าเป็นปัจจัยสำคัญในการเลี้ยงสัตว์ การเลี้ยงสัตว์อินทรีย์จำเป็นที่จะต้องลดต้นทุนค่าใช้จ่าย เพื่อจะมีรายได้เพิ่มสำหรับเกษตรกร ในสมัยก่อน การเลี้ยงสัตว์นั้นจะต้องปล่อยให้สัตว์กินหญ้าตามทุ่งตามดอย แต่ในสมัยนี้มีการปลูกหญ้าหลาย ๆ พันธ์ เพื่อเลี้ยงสัตว์ คุณนรินทร์ เกษตรกรเลี้ยงสัตว์อินทรีย์ที่อำเภอโนนสูง จังหวัดนครราชสีมา แนะนำการปลูกหญ้ากินรี และหญ้านาเปียยักษ์ เพื่อการเลี้ยงสัตว์

ถั่วท่าพระสไตโล (Stylosanthes guianensis CIAT 184) พืชอาหารสัตว์

     ถั่วท่าพระสไตโล เป็นพืชที่มีอายุ 2-3 ปี พุ่มตั้ง ขนาดต้นและทรงพุ่มใหญ่กว่าถั่วฮามาต้า ไม่ทนดินเค็มและดินด่าง (pH มากกว่า 8.5) ผลผลิตสูงในดินร่วนปนทราย ทนสภาพดินกรดได้ดี ผลผลิตน้ำหนักสด 6-10 ตัน หรือน้ำหนักแห้ง 1.5-2.5 ตันต่อไร่ต่อปี โปรตีน 16-20 เปอร์เซ็นต์

ถั่วลิสงเถา (Arachis SPP.) พืชอาหารสัตว์

     ถั่วลิสงเถา เป็นพืชที่มีอายุหลายปี ที่นิยมปลูกมีอยู่ 2 ชนิด คือ Arachis pinto : CV. Amarillo และ Arachis glabrata เจริญเติบโตคลุมดินได้อย่างหนาแน่นขึ้นได้ดีในดินที่มีความอุดมสมบูรณ์ปานกลาง และมีความชื้นสูง ทนต่อสภาพรร่มเงา ทนต่อการแทะเล็มและเหยียบย่ำของสัตว์ได้ดีมาก ขยายพันธุ์ด้วยเมล็ดและส่วนของลำต้น ให้ผลผลิตน้ำหนักสด 4.0-8.0 ตัน น้ำหนักแห้งประมาณ 1.0-2.0 ตันต่อไร่ต่อปี เหมาะสำหรับปล่อยสัตว์แทะเล็ม มีโปรตีนประมาณ 15-21 เปอร์เซ็นต์

ถั่วไมยรา (Desmanthus virgatus) พืชอาหารสัตว์

     ถั่วไมยรา เป็นพืชที่มีอายุหลายปี เป็นไม้พุ่มค่อนข้างตั้งตรง สูง 2.0-3.5 เมตร ใบและดอกคล้ายกระถิน แต่มีขนาดเล็กกว่า เจริญเติบโตได้ดีในดินที่มีความอุดมสมบูรณ์ค่อนข้างสูง ไม่ทนต่อสภาพน้ำท่วมขัง ไม่ทนดินกรดจัด ผลผลิตน้ำหนักสด 8.0-12.0 ตัน น้ำหนักแห้ง 2.0-3.0 ตันต่อไร่ต่อปี โปรตีน 16-18 เปอร์เซ็นต์

ถั่วคาวาลเคด (Centrosema pascuorum cv. Cavalcade) พืชอาหารสัตว์

     ถั่วคาวาลเคด เป็นพืชที่มีอายุฤดูเดียว เถาเลี้อย ใบดก ใบจะไม่ร่วงหล่นง่ายเมื่อทำแห้ง เหมาะสำหรับใช้ทำถั่วแห้งอัดฟ่อน ให้ผลผลิตน้ำหนักสด 4.0 ตัน หรือน้ำหนักแห้งประมาณ 1.0 ตันต่อไร่ต่อปี โปรตีน 16-18 เปอร์เซ็นต์

ถั่วฮามาต้า (Stylosanthes hamata cv. verano) พืชอาหารสัตว์

     ถั่วฮามาต้า เป็นพืชที่มีอาจะ 2-3 ปี พุ่มเตี้ยตั้งตรง แตกกิ่งก้านแผ่คลุมพื้นที่ได้กว้าง ทนทานต่อสภาพแห้งแล้ง ทนดินกรด ทนทานต่อการแทะเล็มเหยียบย่ำของสัตว์ได้ดี ไม่ทนต่อสภาพพื้นที่ดินชื้นแฉะ และไม่ทนสภาพร่มเงา ผลผลิตน้ำหนักสด 6-8 ตัน หรือน้ำหนักแห้ง 1.5-2.0 ตันต่อไร่ต่อปี โปรตีน 16-18 เปอร์เซ็นต์

อาหารหยาบ

          อาหารหยาบ หมายถึง อาหารที่มีเยื่อใยสูง เช่น หญ้าสด หญ้าหมัก หญ้าแห้ง ฟาง ฟางปรุงแต่ง พืชถั่วอาหารสัตว์ และเศษวัสดุเหลือใช้จากการเกษตรเช่น ยอดอ้อย ต้นกล้วย ใบมันสำปะหลังตากแห้ง หรือแม้แต่วัชพืช เช่น ผักตบชวา ก็จัดเป็นอาหารหยาบสำหรับสัตว์เคี้ยวเอื้องเช่นกัน

หญ้ารูซี่ (Brachiaria ruziziensis)

     หญ้ารูซี่ (Brachiaria ruziziensis) เป็นหญ้าที่มีอายุหลายปี ต้นกึ่งเลื้อยกึ่งตั้ง สามารถเจริญเติบโตในดินที่มีความอุดมสมบูรณ์ต่ำได้ดี ขึ้นได้ดีในพื้นที่ดอน ดินมีการระบายน้ำดี ทนแล้งพอสมควร ทนต่อการเหยียบย่ำของสัตว์ ไม่ทนน้ำท่วมขัง ผลผลิตน้ำหนักสด 8.0-10.0 ตัน หรือน้ำหนักแห้ง 2.0-2.5 ตันต่อไร่ ต่อปี โปรตีน 7-10 เปอร์เซ็นต์

หญ้าเนเปียร์ปากช่อง 1

     หญ้าเนเปียร์ปากช่อง 1 เป็นหญ้าลูกผสมเนเปียร์สายพันธุ์หนึ่ง ซึ่งเกิดจากการผสมข้ามพันธุ์ระหว่างหญ้าเนเปียร์ยักษ์และหญ้าไข่มุก เป็นพืชอาหารสัตว์ที่มีศักยภาพสูงทั้งในแง่การให้ผลผลิต และมีคุณค่าทางอาหารสัตว์ดีตามที่สัตว์ต้องการ เหมาะสำหรับใช้เลี้ยงสัตว์ โดยเฉพาะสัตว์เคี้ยวเอื้อง เช่น โคนม โคเนื้อ กระบือ แพะ และแกะ

เนเปียร์ หญ้าสร้างอนาคต ใช้ทั้งเลี้ยงสัตว์ ได้ทั้งพลังงาน

     “พลังงานสีเขียว หรือพลังงานบนดิน ถือเป็นทางเลือกใหม่ที่จะเข้ามาช่วยแก้ปัญหาในเรื่องการขาดแคลนพลังงานของประเทศไทย ซึ่งวัตถุดิบที่สามารถนำมาใช้เพื่อผลิตเป็นพลังงานสีเขียวที่มีการพูดมากที่สุดในขณะนี้คือ หญ้าเนเปียร์ แต่การใช้หญ้าเนเปียร์ที่แต่เดิมปลูกเพื่อเป็นอาหารสัตว์ มาเป็นวัตถุดิบสำคัญในการผลิตเป็นพลังงานทดแทน จึงเป็นอีกหนึ่งคำถามที่เกิดขึ้นในขณะนี้”